NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH LUỘC LÁ Ở SẦU RIÊNG

   Theo các chuyên gia bảo vệ thực vật, bệnh luộc lá sầu riêng chủ yếu do nấm Rhizoctonia solani gây ra. Loại nấm này phát triển mạnh trong điều kiện vườn ẩm ướt, rậm rạp và bón thừa đạm, khiến lá non bị mềm, nhũn và dễ thối.

 Bên cạnh đó, một số trường hợp ghi nhận bệnh còn do nấm Phytophthora palmivora – tác nhân quen thuộc gây bệnh cháy lá và thối đọt trên sầu riêng. Khi hai loại nấm này kết hợp, mức độ hại có thể tăng mạnh, khiến cây suy yếu nhanh chóng.

  Điều kiện thuận lợi để bệnh phát sinh thường là mưa kéo dài, thoát nước kém, vườn thiếu thông thoáng, tán lá giao nhau, làm độ ẩm tăng cao và tạo môi trường lý tưởng cho nấm phát triển.

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT SỚM

Ở giai đoạn đầu, bệnh luộc lá sầu riêng thường xuất hiện trên lá non và đọt non – nơi dễ bị tổn thương nhất khi gặp ẩm độ cao. Lá non mềm oặt, nhũn nước, chuyển dần sang màu xám nâu và dễ dính chùm lại với nhau như bị “luộc chín”. Khi bệnh tiến triển, đọt non bắt đầu héo khô từ ngọn xuống, sau đó bạc trắng và dễ gãy rụng.

Theo khuyến cáo ngay khi thấy những dấu hiệu đầu tiên của bệnh luộc lá sầu riêng, bà con nên kiểm tra ẩm độ đất, độ thoáng của tán cây và hệ thống thoát nước để có biện pháp can thiệp sớm, tránh lây lan ra toàn vườn.

TÁC HẠI CỦA BỆNH LUỘC LÁ 

 Bệnh luộc lá sầu riêng gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh trưởng và năng suất của cây. Khi lá non bị mềm, nhũn hoặc rụng sớm, quá trình quang hợp bị giảm mạnh, khiến cây chậm phát triển, còi cọc và suy yếu dần.

  Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể lan rộng toàn tán, làm đọt non chết khô, ảnh hưởng đến quá trình ra hoa – đậu trái. Theo ghi nhận của nhiều nhà vườn tại Tiền Giang (2024), những vườn bị bệnh nặng có thể giảm năng suất từ 20–30%, đồng thời tăng nguy cơ nhiễm chéo các bệnh khác như thối rễ, cháy lá, thối trái non.

 Việc nhận biết sớm và xử lý đúng cách là yếu tố then chốt giúp hạn chế thiệt hại, bảo vệ sức khỏe và năng suất vườn sầu riêng.

BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ LUỘC LÁ SẦU RIÊNG 

 Để phòng và trị bệnh luộc lá sầu riêng hiệu quả, bà con cần kết hợp đồng bộ các biện pháp canh tác, sinh học và hóa học theo khuyến cáo của Viện Khoa Học Kỹ Thuật Nông Lâm Nghiệp (WASI)

1. Tỉa Cành - Tạo Tán

Giúp ánh sáng và không khí lưu thông tốt, hạn chế ẩm độ cao – điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển.

2. Điều Chỉnh Dinh Dưỡng Hợp Lý 

Trong mùa mưa, giảm lượng phân đạm, tăng cường kali và canxi để lá cứng khỏe, tăng sức đề kháng tự nhiên.

3. Cắt Tỉa Và Xử Lý Lá, Đọt Bị Bệnh 

Khi phát hiện cây có dấu hiệu “luộc lá”, bà con cần xử lý ngay để tránh lây lan:

• Cắt bỏ toàn bộ lá và đọt đã bị bệnh.
• Thu gom phần cây nhiễm và mang ra khỏi vườn để tiêu hủy đúng cách.
• Khử trùng dụng cụ cắt tỉa trước và sau khi sử dụng nhằm ngăn bệnh lan sang các cây khỏe.

4. Phun Thuốc Phòng Nấm 

 Bà con có thể sử dụng các thuốc gốc Đồng, Mancozeb,... Khi đã xuất hiện bệnh, nên sử dụng luân phiên các nhóm trị như: Metalaxyl, Fosetyl-Al, Phosphonate, Hexaconazole…. Lưu ý quan trọng là không phun lặp đi lặp lại một hoạt chất trong thời gian dài để tránh hiện tượng kháng thuốc.

 Ngoài ra, giai đoạn này nên giảm phân đạm, tăng cường Kali – Canxi – Magie để giúp cứng lá, cứng đọt, tăng sức chống chịu cho cây.

5. Bổ Sung Vi Sinh Vật Đối Kháng 

Sau khi xử lý thuốc nấm khoảng 10–15 ngày, bà con nên bổ sung BIO SUM có chứa hàng tỷ vi sinh đối kháng có lợi như Trichoderma, Bacillus, Pseudomonas,... để:

• Hạ mật số nấm hại trong đất.
• Phục hồi bộ rễ.
• Ổn định hệ vi sinh vật có lợi.
• Giúp cây phục hồi sinh lý trước khi bước vào xử lý tạo mầm.

Theo WASI, nên ưu tiên kết hợp biện pháp canh tác và sinh học thay vì lạm dụng thuốc hóa học để đảm bảo hiệu quả lâu dài và an toàn cho môi trường.

 Bệnh “luộc lá” sầu riêng tuy không gây chết cây ngay, nhưng nếu để kéo dài sẽ khiến cây suy kiệt, rụng đọt và giảm năng suất nghiêm trọng. Vì vậy, bà con nên kiểm tra vườn thường xuyên, theo dõi độ ẩm, tình trạng lá và tán cây, đồng thời xử lý sớm theo đúng kỹ thuật để bảo vệ sức khỏe cây và giữ năng suất ổn định cho vụ tới.

-----------------------------

Nông nghiệp Hoàng Phúc

“An tâm chất lượng – Vững bước nhà nông”